Fakty

Morfologia i biologia

Cis jako drzewo długowieczne nie osiąga imponującej wysokości, rzadko przekracza 20 m. Zazwyczaj widzimy jego w formie krzewu. Przyczyną jest zazwyczaj uszkodzenie pędu głównego, wtedy na jego miejscu wyrasta całkiem nowy. Cis należy do gatunku bardzo wolno rosnącego. W wieku 50-60 lat cis zaczyna przyrastać na grubość. Kora na pniu jest gładka koloru wiśniowo-brązowego łuszczącą się płatami. Jest to nieliczne drzewo iglaste, które w drewnie nie zawiera żywicy. Drewno jest bardzo twarde, koloru czerwonego i bardzo elastyczne.

Cis jako nieliczny gatunek zaliczany jest do drzew dwupiennych tzn. takim na którym występują wyłącznie kwiaty żeńskie lub męskie. Nasionka są delikatnie spłaszczone ostro zakończone koloru ciemnobrązowego. Charakterystyczne jest to, iż są otoczone miękką jasnoczerwona osnówką. Wiele gatunków ptaków oraz ssaków chętnie zjadają czerwone osnówki (nibyjagody).

 

Ochrona cisa

Cis pospolity otoczony jest w Polsce szczególnie troskliwa opieką. Wiąże się to z gwałtownym zmniejszeniem liczby jego stanowisk na obszarze naszego kraju. Cis posiada najstarszą tradycję drzewa chronionego w Polsce. Władysław Jagiełło, aby zapobiec wycinaniu cisów, których drewno służyło do wyrobu uzbrojenia, w 1423 roku wydał statut ochraniający to drzewo. Statut ten brzmiał następująco: „ Jeśliby kto wszedłszy w las, drzewa które znajdują się być wielkiej ceny jako jest cis albo im podobne podrąbał, tedy może być przez Pana albo dziedzica pojman, a na rekojemstwo tym którzy oń prosić będą ma być dan. Tym że obczajem o gajach gdzie mało lasów ma być zachowane”.

Cis jest przykładem tego, jak nadmierna eksploatacja zasobów przyrody zagroziła egzystencji tego gatunku.