Ciekawostki

Cis 

Cis jest rośliną trującą, wszystkie jej części (wyjątek stanowi słodka osnówka) zawierają alkaloid tzw. taksynę, która wywołuje bardzo groźne zatrucia zarówno u ludzi jak i zwierząt, (potrafią sparaliżować pracę serca). Toksyczność igieł i gałązek cisa jest szczególnie duża w okresie wzrostu. Należy podkreślić, że takie ptaki jak kos czy drozd zjadają osnówkę wraz z nasionami bez żadnej szkody dla zdrowia, gdyż nie trawią one nasion lecz wydalają je z odchodami

 

 


 

Postępowanie w czasie zatrucia 

W przypadku zatrucia od cisa  należy udzielić pierwszej pomocy, którą jest jak najszybsze wywołanie wymiotów. Żołądek należy opróżnić, wypełniają go płynem (dorośli pół litra ciepłej osolonej wody, dzieci letnia woda – nie solić!!!). Przy braku odruchu wymiotnego, należy podrażnić tylną ścianę gardła.

 

 


 

Cis jako surowiec drzewny i roślina lecznicza

Cis był gatunkiem o bardzo cenionym drewnie . Drewno jego jest bardzo twarde, wąskosłoiste, z wąskim, ciemnobrunatną twardzielą i żółtym bielem. Jest to drewno, które jest najbardziej sprężyste i najtrudniej łupiące się ze wszystkich występujących w Europie gatunków drewna. Drewno cisa od wieków  było stosowane do wyrobu broni. Dzięki temu, że drewno cisa jest giętkieto już w średniowieczu z drewna tego wykonywane były łuki. Najstarszą bronią z drewna cisowego jest włócznia, licząca ok. 45 tys. lat. Drewno cisa wykorzystywane było również w meblarstwie i rzemiośle artystycznym. Bardzo często możemy spotkać cisa w  ogrodach i parkach. Cis bardzo dobrze znosi zanieczyszczenia powietrza. Występuje bardzo dużo odmian uprawnych o zróżnicowanym pokroju, wzroście i ubarwieniu (od ciemnej zieleni igieł po złoty). Napar z igieł był kiedyś stosowany przy niedociśnieniu krwi. Z cisów izolowane są pewne substancje, z których w obecnych czasach produkuje się preparaty przeciwnowotworowe (taksoidy) używane najczęściej w leczeniu raka jajników (Paclitaxel) oraz w leczeniu raka piersi, płuc, prostaty, żołądka, nowotworów głowy, szyi itp. (Docetaksel).

 


 

Ciekawostki 

  1. Najstarszy cis w Polsce ma 1260 lat i rośnie w Henrykowie Lubanskim
  2. Wg dawnych Legend metodą na pozbycie się „ niewygodnych” osób było podanie im napoju lub innych cieczy w specjalnie wydrążonym naczyniu właśnie z drewna cisowego.
  3. Od wieków ludzie  zawsze bali się cisa. W dawnych latach karczowano stanowiska cisa w pobliżu wsi i osad ludzkich, aby chronić zwierzęta gospodarskie przed zatruciem taksyną.
  4. Drewno cisa nie zawiera żywicy.
  5. Sokiem z cisa zatruwane były strzały i włócznie.
  6. Cis jest pierwszym gatunkiem objętym ochroną w Polsce.
  7. Pnie cisów miały zastosowanie do budowy portów jak w Świnoujściu, budowy domów (dworki cisowe), również jako ogrodzenie lub pale do piwnic.
  8. Jest to gatunek odporny na spaliny samochodowe oraz przemysłowe zanieczyszczenia powietrza.
  9. W różnych językach gatunek „ cis” oznacza:

- angielskie – yew

- niemieckie – die Eibe

- węgierskie – tiszafa

- włoskie – tasso

- norweskie – barlind

- hiszpańskie – tejo

- szwedzkie - idegran